woensdag 19 augustus 2015

Kinderopvang of oppas

Ben net terug uit het dorp. Als je bij ons door de weeks in de dorpsstraat komt, kun je er niet omheen; het aantal opa's en oma's achter een kinderwagen, kind voor en/of achter op de fiets, of wachtend tot de kleine nazaat weer mee verder wil lopen. Ook in onze directe omgeving hoor ik veel van collega grootouders, die min of meer regelmatig oppassen op één of meerdere kleinkinderen. De één een vaste dag in de week, de ander, waaronder ikzelf, meer als een soort vaste invalkracht. Gaan al die kinderen dan niet naar de buitenschoolse opvang (BSO). het kinderdagverblijf, of een gastouder? Na enig zoeken vond ik op de site van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) hierover wat informatie. Ik kwam erachter dat de opvang door grootouders, buren of kennissen behoort tot de informele opvang. De andere vormen behoren tot het formele circuit waarvoor ook kinderopvangtoeslag kan worden aangevraagd. In onderstaande grafiek wat getallen.
N.B. 
  • Bij huishoudens met kinderen gaat het alleen om huishoudens met kinderen jonger dan 13 jaar en waarvan ten minste één van de ouders, 12 uur of meer per week betaald werk heeft.
  • Met oppas door  familie worden ook vrienden of buren bedoeld.
Uit de grafiek kun je aflezen dat in 2013, in 595.000 (= 45%) gezinnen met kinderen, geen sprake was van de een of andere vorm van kinderoppas en dat bij 387.000 (29%) gezinnen dit onbetaald geschiedde door familie, vrienden of buren. Slechts bij 299.000 (23%) van de gezinnen werd gebruik gemaakt van de formele kinderopvang en bij minder dan 3% (35.000 gezinnen) gingen één of meerdere kinderen naar de peuterspeelzaal.

Wie nemen het leeuwendeel van de informele opvang voor hun rekening?
Ik had al zo'n donkerbruin vermoeden dat dit wel eens door oma'en opa's gedaan zou kunnen worden. In een uitvoerig rapport   "Krimp in de kinderopvang"(sept. 2014) van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) staat hierover o.a. het volgende:
Met name grootouders spelen een zeer grote rol in de opvang van hun kleinkinderen. Van de kinderen die in 2012, 4 jaar zijn geworden en nu al dan niet na schooltijd naar de BSO gaan, wordt de helft ook een of meer dagen per week door opa en oma opgevangen.
Nog vaker passen grootouders op jonge, nog niet schoolgaande kinderen. Zij maken deel uit van het opvangarrangement van maar liefst zes op de tien kinderen die in 2012 zijn geboren en nu al dan niet naar de dagopvang gaan.
Een bedrag
Om een beetje een idee te krijgen om wat voor bedragen het in dit verband gaat, in een rapport van de Algemene Rekenkamer "Bezuiniging op de Kinderopvangtoeslag"(mei 2014) las ik dat in 2013 door het Rijk, 2.322 miljoen (= 2,3 miljard!) euro aan kinderopvang-toeslag is uitgegeven. Daarbij komt nog dat de omvang van de informele kinderopvang, groter is dan die van de formele (29% t.o.v. 23%). En niet alleen het Rijk hoeft op deze wijze minder geld uit te geven, maar ook de gezinnen die in dit kader van de diensten van oma's, opa's, buren etc. gebruik maken. Want de voornaamste reden dat men niet van de formele opvang gebruik maakt, is volgens het rapport dat men het te duur vindt.
Eigenlijk vind ik het best wel leuk. Niet alleen het oppassen zelf natuurlijk, maar ook wat de "grijze druk" weet uit te sparen. En dat, zonder dat er ook maar een  manager, coördinator, erkenningsregeling, of wat dan ook aan te pas komt. Misschien ook iets om over na te denken?

7 opmerkingen:

  1. Ik vind wel dat veel ouders er teveel vanuit gaan dat opa en oma het maar leuk vinden om als vaste oppas aangesteld te worden. Ik zie om me heen veel gezinnen, waarin dit niet van tevoren is besproken. In principe vind ik toch echt dat de jonge ouders zelf voor de opvang moeten zorgen (zelf betalen en regelen) Mocht opa en/of oma daar graag een dag(deel) of meer van overnemen, dan is dat natuurlijk prima, als ook de ouders dit zien zitten.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Altijd leuk om jouw stukjes te lezen. Wel moet ik vaak twee keer lezen, voordat ik alle cijfers goed begrijp :-)
    Wat mij opvalt is dat het aandeel wat helemaal geen opvang heeft, het grootst is. Dat had ik niet verwacht, hoewel wij zelf ook geen opvang hebben.
    Toen onze kinderen nog niet naar school gingen, pasten onze ouders op vaste dagen op. Een dag in de week gingen de kinderen naar de creche.
    Gisteren stond ik op het schoolplein eens te kijken naar de kinderen die bij hun BSO juf/meester stonden te wachten. Ik realiseerde me dat dit alleen om jonge kinderen ging, hooguit tot groep 5.
    Hoewel het nog lang niet aan de orde is dat ik oppas op de kleinkinderen, toch verheug ik me er nu al op. Het lijkt mij geweldig! Het leven bruist, vind ik, met kleine kinderen :-)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dankjewel en ja ik heb het altijd leuk gevonden om wat in databases rond te neuzen. Vandaar, Dat grote aandeel van de gezinnen zonder opvang verbaasde mij overigens ook. Mogelijk dat veel ouders het ook oplossen met deeltijd werken, werken tijdens schooltijden i.c.m. de overblijfregeling, thuis werken etc. Anders kan ik het ook niet verklaren.

      Verwijderen
  3. Interessante grafiek! De opa's en oma's zijn natuurlijk ook gratis. Dat zal ze ook aantrekkelijk maken denk ik.

    Huisvlijt

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Ik heb 5 kinderen tussen de 16 en de 24 en heb ze er al op voorbereid dat ik er niet over peins om later op de kleinkinderen te gaan passen. We zijn een samengesteld gezin en manlief en ik zijn dus jaren geleden met zijn zevenen begonnen in plaats van met z'n tweetjes. We vinden dat we er straks eindelijk aan toe zijn om samen te zijn en willen dan geen oppasdagen. Een keer uit nood bijspringen is natuurlijk iets anders, daartoe zijn we altijd bereid.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Niets hoeft gelukkig. Overigens wat ik al aangaf, de meeste gezinnen maken nergens gebruik van. Dus ook geen oma's of opa's. In die zin ben je dus eigenlijk helemaal geen uitzondering.

      Verwijderen