zaterdag 11 oktober 2014

In de portemonnee



Iedere zaterdag staat in het dagblad Trouw aan de hand van een aantal vaste vragen, een interview met iemand over de manier waarop zij of hij met geld omgaat. De kop boven deze interviews luidt: in de knip, oftewel in de portemonnee.
Toen ik bij "Consuminderen" een review over het boek "financiële intelligentie" las, vond ik dit een mooie gelegenheid om hierbij aan te sluiten door aan de hand van dezelfde vragen, m'n eigen gedrag in dit opzicht eens onder de loep te nemen.
Als ik het heb over mijn gedrag, dan moet ik het eigenlijk hebben over ons gedrag, want sinds 1 januari 1973 hebben wij van de ene op de andere dag onze portemonnees samengevoegd. We hebben nog heel even geprobeerd om de boel gescheiden te houden, maar dat werkte niet.

En dan nu de vragen

Hoe gingen jullie ouders om met geld? 
In vergelijking met nu was het net na de oorlog geen vetpot en was er sprake van grote woningnood. Tot begin jaren 60 woonden mijn vader en moeder met 6 kinderen op een flatje. Zoals destijds vrijwel bij iedereen het geval was, had alleen mijn vader een dienstbetrekking. Mijn moeder was druk met ons en de huishouding. Alles in huis was eigenlijk tweedehands; meubels, pannen, serviesgoed, alles. Toch denk ik dat in vergelijking met onze directe omgeving, mijn ouders iets meer te besteden hadden. Voor zover ik me kan herinneren hadden wij een auto en hadden wij ook als één van de eersten televisie.
Een keer per maand bracht mijn vader z'n loonzakje mee naar huis. Dan werd het geld verdeeld over een verschillende enveloppen. Zo waren er onder andere enveloppen voor de huur, gas, licht en water, en het huishoudgeld etc.
Ze hebben nooit een koopwoning gehad. Van sparen kwam het niet echt. Later, toen wij allemaal de deur uit waren wel wat meer, maar de noodzaak daartoe ontbrak eigenlijk. Regelmatig werden relatief grote uitgaven gedaan voor hobby's en vakanties.

Mijn schoonouders waren in mijn beleving eigenlijk al echte consuminderaars, ver voordat het woord in de "van Dale" stond. Ook zij woonden in een huurhuis, hadden 6 kinderen, hadden dezelfde rolverdeling qua huishouden en werk. Ook bij hun veel tweedehands spullen. Ik denk dat er wat minder verdient werd dan bij ons thuis, maar er werd veel nauwkeuriger met geld om gegaan en werd ook gespaard. Tenslotte hadden ze nog een moestuin.

Zijn jullie spaarders of leners?
Wij zijn echte spaarders. Behalve een hypotheek hebben wij verder nooit geld geleend. Toen wij in 1976 ons eerste huis kochten, adviseerde de bank, ons een zogenaamde groeihypotheek te nemen. Dit was een hypotheekvorm waarbij in het begin het bedrag dat je betaalde nog niet eens genoeg was voor de verschuldigde rente, laat staan dat je iets afloste. De schuld zou dus aanvankelijk alleen maar stijgen. Zo ook het maandelijks te betalen bedrag aan rente en aflossing. Na een jaar kregen we echter in de gaten dat als we niet oppasten, onze maandelijkse lasten gierend uit de klauw zouden lopen. We konden toen nog net op tijd onze groeihypotheek omzetten in een gewone annuïteitenhypotheek. Om de maandlasten omlaag te brengen losten we hierin later regelmatig extra af.  Wat dat betreft was het toen niet anders dan nu. Dit alles heeft het ook mogelijk gemaakt om toen het slechter ging met bedrijf waar ik werkte, er veel ontslagen vielen, de sfeer kelderde ik mij wat dat betreft geen zorgen meer heb hoeven maken en op gegeven moment in combinatie met een vervroegd pensioen, zelf ontslag heb kunnen nemen. Nooit geen dag spijt van gehad.

Wat merken jullie van de crisis?
Niet zoveel. Alleen dat de rente op het spaargeld vrijwel niets meer opbrengt. We teren wel in op ons spaargeld maar dat was met een voldoende ruime veiligheidsmarge ingecalculeerd.

Als geld geen rol zou spelen, wat zouden jullie dan het liefste kopen?
Geen idee. We hebben genoeg.

Waaraan spenderen jullie zonder aarzelen?
Het zal saai overkomen, maar wij spenderen eigenlijk nooit zonder aarzelen. Zelf hebben wij het idee dat wij altijd doordacht consumeren. Sinds jaar en dag houdt "N" een kasboek bij en storten wij maandelijks op een tweede bankrekening een vast bedrag voor de vaste lasten. Zo komen wij wat dat betreft eigenlijk nooit voor verrassingen te staan.
Dit wil niet zeggen dat wij geen geld uitgeven. Sinds wij (allebei) ruim zeven jaar geleden aanzienlijk minder zijn gaan werken en tenslotte ook volledig zijn gestopt, zijn we meer gaan wandelen. Ook gaan we meer met vakantie naar het buitenland, waarbij we overigens ook weer wandelen.
Dankzij ons kasboek weten we, dat het afgelopen jaar onze uitgaven gemiddeld  € 1576,39 per maand bedroegen. Ook weten we dat we van dit bedrag, gemiddeld € 327,64 per maand aan onze vrije tijdsbesteding, zoals hiervoor omschreven, uitgaven.
Feitelijk zie je hier iets terug van wat het "rebound effect"wordt genoemd. Dit is het verschijnsel waarbij het geld dat wordt bespaard op de uitgaven aan een product dat efficiënter en/of goedkoper is geworden, aan andere zaken wordt besteed, waarvan de productie en/of het gebruik ook weer energie en grondstoffen vergen.
In ons geval door te consuminderen hebben wij ons de nodige financiële ruimte gecreëerd met daarbij relatief gezien ook enkele positieve invloeden op het milieu zoals onder andere door het terugdringen van ons energieverbruik, het verminderen van ons afval, hergebruik van materialen etc. Doordat ik daarnaast volledig gestopt ben met werken hoef ik ook niet meer als adviseur met m'n lease auto het halve land door te crossen. Allemaal positief dus. Evenwel door de aldus qua tijd en geld gecreëerde ruimte weer te besteden aan, jawel, meer reizen, wordt het mogelijke positieve milieueffect weer deels teniet gedaan.
Dit effect zie je ook in het grote geheel bij heel veel getroffen maatregelen terug. Onlangs nog, toen het ging over de windmolenparken op zee. De hiermee extra geproduceerde groene energie maakt het, als ik het goed begrepen heb, mogelijk om de hierdoor vrijkomende CO2 rechten weer te verkopen aan andere landen, die vervolgens bijvoorbeeld weer een kolencentrale kunnen opstarten.
Tel uit je winst.

Wanneer hebben jullie het laatst wakker gelegen van geld?
Ongeveer 40 jaar geleden toen in verband met onze toenmalige groeihypotheek.

N.B. Ik heb gisteren 2 x met Memory verloren :)

2 opmerkingen:

  1. Leuk dat je iets aan mijn blog had. Heerlijk dat vervroegde pensioen.
    Maar, zo vroeg ik me af, als je verloor met Memory, kun je je dan nog alles goed herinneren? :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Sterker nog, ik verloor ook met Pim, Pam, Pet.

    BeantwoordenVerwijderen