vrijdag 3 oktober 2014

Godfried Bomans en "de reis van uw leven"


Twee à drie dagen geleden schreef iemand in een blog over het fenomeen dat naarmate je ouder wordt de tijd steeds sneller lijkt te gaan. Ik heb toen even gereageerd dat Godfried Bomans hierover ook ooit eens een stukje geschreven had en dat ik haar dat, als ik het kon terugvinden, op de één of andere manier wilde toesturen. Inmiddels heb ik wel de column van Godfried Bomans gevonden, maar ben ik helaas vergeten aan wie ik dat beloofd heb. Mede waarom ik er hier aandacht aan besteed.







Voor wie hem niet kennen, Godfried Bomans (1913 - 1971) was veelgelezen Haarlemse schrijver die in de 60er jaren ook regelmatig op de televisie te zien was. Enkele van zijn tv optredens zijn nog op YouTube te zien. 
Afbeeldingsresultaat voor godfried bomans

Bomans was een groot stilist. Zijn werk kenmerkt zich o.a. door humor en ironie. Bomans kon zowel zeer ernstig, filosofisch als lichtvoetig schrijven. Nu 40 jaar later valt mij op, dat e.e.a. misschien wat breedsprakig overkomt. Mogelijk dat dit komt door het verschil in taalgebruik. tussen toen en nu.
Met Sinterklaas had hij een bijzondere band. In diverse van zijn columns speelt de goedheiligman een rol. Ook trad hij als zodanig op de televisie op. 


Het stukje dat ik beloofd had heet "de reis van uw leven" en behoort tot de meer serieuze categorie. Het is opgenomen in het boekje "Mijmeringen".

De column zelf heb ik helaas niet op internet terug kunnen vinden, reden waarom ik de laatste paar strofes citeer. In de column beschrijft hij eerst de opvatting dat de beleving van de tijd te maken zou kunnen hebben met chemische processen in de hersenen welke veranderen naarmate men ouder wordt. Daartegenover geeft hij de volgende overweging: 
    Ik stel een andere oplossing voor. Een kind ziet en ervaart vrijwel alles voor het eerst. Elke belevenis is daardoor een sensatie, omdat die nog niet eerder is voorgekomen. Een volwassene leeft echter repeterend. Het meeste van wat hij doet en denkt heeft hij al eens eerder gedacht en gedaan, hij glijdt steeds sneller voort over de rails van de herhaling. Hij leeft steeds minder, omdat steeds meer de directe belevenis door de ervaring vervangen wordt. Ik wil niet zeggen, dat voor deze oplossing van het probleem een bewijs te leveren is, want zulke dingen zijn niet te bewijzen. Een indicatie voor de juistheid ervan viel mij tijdens die avond (hij heeft het over een bijeenkomst waar hij was) wél in, en dat is deze. Is het u wel eens opgevallen, dat tijdens en reis de tijd plotseling lijkt stil te staan? U ligt in een hotelbed ergens in Spanje en opeens bedenkt u: Eergisteren was ik nog thuis. Kent u die gedachte? Zij is bijna niet te geloven, omdat er in die tussentijd zo oneindig veel gebeurd is en wel allemaal voor het eerst. Het behangsel van uw kamer is anders. Het ontbijt in zo'n hotel is nieuw, de trams hebben een andere kleur, het praten van de grote mensen is vreemd en speelt zich ergens boven uw hoofd af. Met andere woorden: U leeft opnieuw in een kindersituatieEn plotseling vertraagt de tijd, niet omdat die langzamer gaat, maar omdat u intenser leeft. U bent terug in het paradijs der verwondering. De kunst van te leven is thuis zijn alsof men op reis is.
Met name die laatste opmerking, daar gaat het wat mij betreft om. Nog iets om eens over na te denken.



3 opmerkingen:

  1. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ha, ik kom ook maar even bij jou kijken. Grappig, ik wist niet dat Godfried Bomans deze theorie had bedacht, maar volgens mij is er inmiddels ook wetenschappelijke ondersteuning voor.
    Het schijnt dus te helpen als je elke dag nieuwe dingen doet, nieuwe dingen leert, zo veel mogelijk verandering van omgeving zoekt. Daarmee zou je ahw de tijd kunnen 'verlengen'.

    Ik denk trouwens dat er nog een andere reden is dat de tijd sneller lijkt te gaan als je ouder wordt. Voor een kleuter is een jaar een kwart van zijn leven, wat verhoudingsgewijs bijna gelijk staat aan twaalf jaar bij mij. Een kind uit groep 3 zal zeggen: 'Vroeger, toen ik nog kleuter was...' Maar voor ons is een jaar zo'n klein fragmentje van ons leven, dat we elke keer weer verbaasd zijn hoe snel het omgevlogen is.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Die laatste hypothese las ik ook in de blog waar ik op reageerde. Blijft boeiend, maar zijn conclusie vind ik eigenlijk nog boeiender. Ik lees het als blijf je verwonderen, dat maakt het leven leuker. Ik merk trouwens zelff dat sinds ik met deze blog begonnen ben, ik min of meer gedrongen wordt om me te verwonderen over dingen die ik zie, lees of anderszins tegenkom. Best boeiend. Als je het niet erg vind heb ik je aan m'n rijtje met blogs die ik volg toegevoegd.

    BeantwoordenVerwijderen